Halının Kalite ve Üretim Standartları

Yapılan genel araştırmaların halı alırken dikkat edilen baş faktörleri fiyat ve renk. Renk ve fiyat önemli olsa da ürün kalitesi ve mekana döşendiğinde halının nasıl bir performans göstereceği gibi temel kriterler  fiyat, renk desen faktörlerinin önüne geçmemelidir. Çeşitli Halıların kaliteleri ve performansı nasıl karşılaştırılmalıdır ?

Her mekana, alana, yaşama renk katan dekorasyonun vazgeçilmezi olan Halılar, Tüketicilere binlerce renk, doku ve desen seçeneğiyle geniş bir ürün yelpazesi sunmaktadır.

Doku, Renk, Desen, günümüzde gölgeli, derinlikli boyutlu seçenekler gitgide artarken, sizin için hangi halının doğru seçim olduğuna kara vermek çok kolay olmayacaktır. Fakat halı satın alma sürecinde olan insanlar satın alma kararlarında onlara yol gösterecek bilgi Konusunda eksikliği görerek, görüşlerini aldığımız Halı Teknik Uzmanı Ali EMAN, yetersiz olan genel üretici bilgilendirmelerinin üzerinde, tüketicilere halı seçimlerinde yardımcı olabilecek bağımsız ve objektif görüşlerini aldık.

Halı Normları 

Kısa adı ZESİAD olan, Zemin Kaplamaları Malzemeleri Üreticileri Sanayicileri Derneği Başkanı Ali EMAN; Genel piyasamız içerisinde ve sektörün nabzını tuttuğumuz sahibi olduğumuz mağazalarımızda görülüyorki, halı alırken dikkat edilen en önemli odaklanılan nokta fiyat ve renk. Renk ve fiyat önemli olsa da ürün kalitesi ve eve kurulduğunda halının nasıl bir performans göstereceği bilinmelidir ve bunun önüne fiyat ve renk geçmemesi gerekmektedir.

Peki, farklı halıların kaliteleri ve performansı nasıl karşılaştırılır?
Halı üreticileri bu iş için test formülü geliştirdi. Endüstriyel bir sınıflandırma programı halı kalitesi ve performansı ile ilgili herkesin anlayabileceği türden bilgileri halı alıcılarına vermek amacıyla tasarlanmıştır halı üreticileri birliği iç pazarda halı satan tüm büyük üreticiler ürünlerini sınıflandırmak için bu formülü kullanıyor. Her üretim tesisinde bulunan Labaratuarlarında, test cihazları, Tescilli sertifikası ve markası olan firmalar, katı kural ve düzenlemelere uymayı taahhüt ediyor, kendi labaratuarlarında yaptıkları çalışmanın başarılı olmasının ardından, Teknik Yönergelerine uygunluğunun tespit edilmesi için ürünlerini onaya sunarlar.
Programın tüm noktaları TSE yetkili makamlar tarafından incelenerek Türkiye Sınai ve Fikri Mülkiyet Kurulu tarafından tescillenir.
Halı Test Sonuçları 

Farklı Yer Yönerge Etiketleri TSE’ye göre sınıflandırılmış halıları tanımlar. Bu etiketlerde halının sınıfına uygun kurulum ve kalite standartlarına göre ayrılır, örnek olarak kaliteli bir ürün “yoğun trafik” koşulları gösterilir. İki tür yer yönerge etiketi vardır. Konut kullanımı sınıfında bulunan bir halıda mavi etiket bulunur ve kurumsal kullanım sınıfında bulunan halılarda ise kırmızı etiket bulunur. Her iki kullanım sınıfında da bulunan halılar ise her iki etiketi birlikte taşır. Konut ve kurumsal kullanım klasmanları “hafif, orta, ağır ve ekstra ağır” olarak da kendi arasında ayrılır.

Halı Test Sonuçları 

Kalite ve Performans Testi
AR-GE çalışmalarında bulunan Halı ve Duvardan Duvara Halı üreten fabrikalar, Tesisleri içerisindeki bulundurmak zorunda oldukları labaratuvarlarında bilincinde olarak Ürettikleri ürünleri TSE’ye göre sınıflandırılarak aşağıdaki alanlarda asgari üretim ve performans kriterlerini yerine getirmesi gerekir:

Renk sağlamlığı: Asgari kriterlerin Standart renk sağlamlığı testinde yerine getirilmesi gerekir.
– Islanma durumunda sağlamlığı TSE 2001.4.8’e göre test edilir.
– Renk sağlamlığı: (şampuan solüsyonu)  TSE 2001.4.8.
– Işığa maruz kalma durumunda sağlamlık: TSE 1006 BO2.

Çekilebilir Madde ( TSE 2001.3.4): Doğal yün yağlarının kalıntıları veya üretim sırasında iplik ve elyaflara uygulanan yağların işlenmesinden sonra artık yağlar bulunabilir. Çekilebilir madde testi hallının iplerindeki yağ oranının maksimum değerleri geçip geçmediğini kontrol eder. Kirlenmeyi en aza indirgemek için çekilebilir maddeyi minimum değerde tutmak çok önemlidir.

Halı Tüyü Tespiti ( TSE 2111.15): Newton cinsinden halının üzerindeki tüy öbeğini yerinden çıkarmak için gerekli güç miktarını ölçer. Test ayakkabı tokaları ve sandalye ayakları gibi nesneler tarafından halının tüyleri üstünde sürtünme ve çekilme etkilerini tekrar eder.
Bağ Şiddeti (arka dokular arasında) Newton cinsinden ( TSE 2111.16) tafting halılar için sağlam bir zemin oluşturan birincil ve ikincil destek dokularını ayırmak için gereken gücün miktarını ölçer.
İplik Bükülmesi: Kesiksiz ince telli naylon iplik için minimum iplik bükülme seviyelerinin yakalanması gerekir. Tüy öbeklerinin dik durmasını sağlamak için bükülme seviyeleri kesik tüylü halılarda önemlidir.
Böcek Mukavemeti: %100 yün veya içinde yün olan halılar halı güvesi ve halı böceğine karşı özel muameleden geçirilmelidir. Woolmark yapılması gereken özel işlemleri ve oranları belirler.
Aşağıdaki parametreler sınıflandırma sırasında bağımsız bir tekstil laboratuarı tarafından dışarıdan test edildi:

Yüzey Tüyü Kütlesi (TSE 2111.4) gram cinsinden m2’ye düşen kullanılabilir halı ipliğinin ağırlığını ölçer. Ölçülen Yüzey Tüyü Kütlesi yapım yoğunluğu faktörlerini belirleme hesaplamalarında kullanılır. Halının dokuması ne kadar “sıksa” halı o kadar iyi performans gösterecektir. Ancak, tüy ağırlığı sıklıkla karıştırılmamalıdır.

Öbek Sıklığı (TSE 2111.9) birim alan başına düşen halı ipliği öbeklerinin sayısını ölçer  ve hesaplamalarında diğer bir sıklık ölçüsü olarak kullanılır.

Tüy Kalınlığı (TSE 2111.5) halının kullanılabilir tüy yüksekliğinin ölçümüdür. Elde edilen rakam ACCS sıklık hesaplamaları ve Dinamik ve Statik Yükleme hesaplamaları için de gereklidir.

Dinamik Yükleme ( TSE 2111.2) halının Dinamik Yükleme makinesi tarafından bin darbeye maruz kalmasını sağlar ve bu işlemin ardından eski halini almasına izin vermeden halının tüylü üst kısmı yeniden ölçülür TSE onaylı bir halının minimum performans seviyelerine ulaşması gerekir ve iyi performans gösteren halılar TSE  tarafından tespit edilir.

Statik Yükleme ( TSE 2111.14) halı üzerinde 24 saat süreyle ağır bir yük bulunduktan sonra halıda meydana gelen kalınlık kaybını ölçer. Bu test ağır bir mobilyanın çarpma etkisini yaratmak için kullanılır. Minimum sonuçların alınması gerekir ve daha iyi performans gösteren halılar TSE tarafından belirlenir.

Yanıcılık ( TSE 2404/TSE 2111.18): TSE onaylı tüm halıların temel bir yanıcılık testinden geçmesi gerekiyor. Halı örneği üzerine methanamine tableti yerleştirilir ve bir süre sonra halının yanma davranışı ölçülür. Bu test halının ateş almasına neden olacak bir ateş kaynağının etkisini yaratmak için kullanılır ve test edilen halılar üzerinde 8 kez denenir.

Hızlandırılmış Aşınma Testi
(Hexapod Tumbler IWS247/251/284): Aşındırıcı ayak trafiğinin etkisini canlandırmak için örnek halı üzerinde çivili ağır bir kütle yuvarlanır. Test sırasında, içinde 6 çivili ağırlık bulunan çember örnek halının üzerinde gezdirilir. Çember ilk önce 1,500 ve sonra 8 bin kez çevrilir ve renk ile doku değişiklikleri testten geçirilmeyen halı örnekleriyle karşılaştırılarak tespit edilir.

Garanti

Duvardan Duvara Halı, Halıfleks, Bukle halı, Dokuma Halı yada diğer halıların hepsinde aranması gereken TSE onaylı halıların minimum 1 yıllık TSE garantisi taşır. Piyasada daha uzun süreli garanti veren markalar bulabilirsiniz ancak TSE garantisi olup olmadığına dikkat edilmelidir, diğer garantilerin aksine kapsamlı bir dizi yapım ve performans standardıyla ilişkili olan TSE garantisi yaptırımı en etkin garanti belgesidir. TSE testinden geçmiş daha uzun ömürlü ürünlerde 2 -3 yıl veya 5- 10 yıl gibi garanti süresi bulmak mümkündür. Türk Standardlarına Uygunluk Belgesi; Türk Standardı bulunan konularda, İmalata Yeterlilik Belgesi almaya hak kazanmış firmaların söz konusu ürünlerinin ilgili Türk Standardına uygunluğunu belirten ve aktedilen sözleşme ile TSE Markası kullanma hakkı verilen firma adına düzenlenen ve üzerinde TSE Markası kullanılacak ürünlerin ticari Markası, cinsi, sınıfı, tipi ve türünü belirten, geçerlilik süresi olan belgedir.

TSE Markası; üzerine ve/veya ambalajına konulduğu ürünlerin ilgili Türk Standardına uygun olarak imal edilip piyasaya arz edildiklerini belirten ve akdedilen sözleşme çerçevesinde kullanılabilen, 556 sayılı Markaların Kullanılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye göre beş ayrı tipte tescil edilen monogramlardır.

TS işareti ve yanında yer alan sayı tek başına iken (TS 4600 gibi), mamulün Türk Standardına uygun üretildiğine dair üreticinin beyanını ifade eder. Türk Standardları Enstitüsü tarafından herhangi bir garanti söz konusu değildir.